Ψαρά: Ελεύθερα, σαν σήμερα 21 Οκτωβρίου 1912

“Ήταν Δευτέρα 21 Οκτωβρίου 1912 όταν το αντιτορπιλικό-ανιχνευτικό ΙΕΡΑΞ, με κυβερνήτη τον αντιπλοίαρχο Αντώνη Βρατσάνο κατέπλευσε στα Ψαρά και σήμανε την καμπάνα της ελευθερίας στο μαρτυρικό νησί μας”, σημειώνει σε ανάρτησή του ο Δήμαρχος Ηρωϊκής Νήσου Ψαρών Κώστας Βρατσάνος για τα 114 χρόνια από την ενσωμάτωση των Ψαρών στην Ελλάδα και παραθέτει τα γεγονότα:

“Ο κυβερνήτης του “Ιέρακα” Αντώνης Βρατσάνος αμέσως στέλνει τηλεγράφημα στο υπουργείο Ναυτικών, το οποίο και κοινοποιείται στις εφημερίδες:
“Το ανιχνευτικόν ΙΕΡΑΞ υπό κυβερνήτη τον αντιπλοίαρχον Α. Βρατσάνο ηυτύχησε σήμερον να χαιρετίσει δια των κεκανονισμένων βολών την Ελληνικήν σημαίαν και την Δόξαν των Ψαρρών”.
Το τηλεγράφημα αυτό θεωρήθηκε από τον τύπο της εποχής κάπως “ποιητικόν”, όπως έγραφε μια εφημερίδα της εποχής, ο “ΣΚΡΙΠ” και εκτός της αυστηρής στρατιωτικής ορολογίας.

Ψαρά: Ελεύθερα, σαν σήμερα 21 Οκτωβρίου 1912

Πλην όμως, όλοι δικαιολόγησαν τον Αντώνη Βρατσάνο, γιατί ήταν ιδιαίτερα συγκινημένος, αφού ελευθέρωσε τη γη των προγόνων του, την αγαπημένη του πατρίδα, 88 χρόνια μετά την αποφράδα μέρα της καταστροφής και το Ολοκαύτωμα των Ψαρών, όπου ένας άλλος Αντώνης Βρατσάνος έβαλε φωτιά στην πυριτιδαποθήκη.

Ψαρά: Ελεύθερα, σαν σήμερα 21 Οκτωβρίου 1912

Ο αδελφός του, Ιωάννης Βρατσάνος, πλοίαρχος και διοικητής των αντιτορπιλικών του ελληνικού στόλου, λέγεται ότι είπε στον αδελφό του: “Αντώνη πήγαινε να ελευθερώσεις τα Ψαρά γιατί Αντώνης Βρατσάνος τα παρέδωσε και Αντώνης Βρατσάνος πρέπει να τα ελευθερώσει”.

Στην δοξολογία που θα γίνει στον Άγιο Νικόλαο ο κυβερνήτης διαβάζει στους κατοίκους των Ψαρών τη Διακήρυξη του Ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη.
Εκδόθηκε την 21/10/1912 στο Θωρηκτό Αβέρωφ που βρισκόταν στον Μούδρο της Λήμνου. Ο Κουντουριώτης ανακοινώνει επίσημα στους Ψαριανούς ότι τα Ψαρά περνούν στην κατοχή της Ελλάδας. Καταργείτε κάθε οθωμανική εξουσία επ’ αυτών. Ενώ οι υποθέσεις τοπικής φύσεως θα διεξάγονται όπως πριν από την Δημογεροντία μέχρι νεοτέρας.
Η διακήρυξη- διαταγή καταλήγει σε έναν συγκινητικό επίλογο όπου ο Ναύαρχος Κουντουριώτης αναφέρεται στον σεβασμό και την αγάπη του Πολεμικού Ναυτικού προς την ηρωοτόκο νήσο των Ψαρών.

«Μεγαλύτερο το χρέος μας»

Ψαρά: Ελεύθερα, σαν σήμερα 21 Οκτωβρίου 1912
Δήμαρχος Ηρωϊκής Νήσου Ψαρών, Κώστας Βρατσάνος, αρχείο

«Νιώθω μια ιδιαίτερη συγκίνηση για αυτή τη μέρα και μεγαλύτερο το χρέος στην πλάτη», σημείωσε ένας άλλος Βρατσάνος, ο Δήμαρχος Ηρωϊκής Νήσου Ψαρών.
«Νομίζω ότι είναι σήμερα άλλες εποχές, πολύ πιο δύσκολες, αλλά χρέος μας είναι να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας ώστε αυτός ο τόπος, αυτός ο ηρωϊκός τόπος να έχει μέλλον και προοπτική. Γι’ αυτό αγωνιζόμαστε όλα αυτά τα χρόνια», τόνισε ο Κώστας Βρατσάνος που επί 15 χρόνια είναι Δήμαρχος στα Ηρωϊκά Ψαρά.
«Σήμερα είναι αυτές οι προκλήσεις, για το πώς οι τόποι μας, οι ακριτικοί, θα μπορέσουν να ζήσουν, να μένουν ζωντανοί και να προσφέρουν πράγματα, όπως πάντα», τόνισε μιλώντας στην ΕΡΑ Αιγαίου.

Μετά τη Δοξολογία στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, θα πραγματοποιηθεί η παρέλαση των 50 περίπου μαθητών σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας θα γίνει από το Διευθυντή του Δημοτικού Σχολείου Ψαρών, Αριστείδη Βασιλόπουλο.
Θα ακολουθήσει επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στην πλατεία Ηρώων ολοκαυτώματος και θα ακολουθήσουν απαγγελίες ποιημάτων από τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου και παραδοσιακοί χοροί από τα χορευτικά τμήματα των μαθητών του Γυμνασίου Ψαρών.

Ψαρά: Ελεύθερα, σαν σήμερα 21 Οκτωβρίου 1912
Φώτο αρχείου, Ελευθέρια Ψαρών, 21 Οκτωβρίου 2025

Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο,  στο ertnews.gr
Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος