Όταν η εξουσία συνανταει τη σεξουαλική επιθυμία

Πέρα από τις υποψίες κατασκοπείας και το οικονομικό και πολιτικό βάρος της υπόθεσης, ο Τζένσεν Χουάνγκ, πρώην πια επικεφαλής της Νβίντια, ήταν ένας παντρεμένος άνδρας με μεγάλη εξουσία που διατηρούσε μια κρυφή ερωτική σχέση.

Ανήκε σε εκείνους που έχουν χρήματα, αναγνώριση, ανθρώπους που τους θαυμάζουν απεριόριστα και ίσως τους υπηρετούν. Παράλληλα, έχουν οικογένειες, σταδιοδρομίες και μια δημόσια εικόνα που έχτισαν προσεκτικά, στη διάρκεια πολλών χρόνων. Ωστόσο, ορισμένοι ισχυροί άνδρες διακινδυνεύουν όλα όσα έχουν πετύχει για να ικανοποιήσουν την ερωτική τους επιθυμία. Δεν αντιλαμβάνονται τι μπορεί να χάσουν; Ή μήπως πιστεύουν ότι οι συνέπειες αφορούν πάντα στους άλλους;

Από τον Μπιλ Κλίντον και τον Τζον Έντουαρντς μέχρι τον Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ και τον Μπιλ Γκέιτς, οι αποκαλύψεις επαναφέρουν το ίδιο ερώτημα: Τι συμβαίνει όταν η εξουσία συναντάει τη σεξουαλική επιθυμία;

Επιθυμία χωρίς «φρένο»

Από βιολογική άποψη, η επιβίωση και η μεταβίβαση των γονιδίων αποτελούν βασικούς μηχανισμούς της εξέλιξης. Ωστόσο, στην αναπαραγωγή, άνδρες και γυναίκες δεν επωμίζονται το ίδιο κόστος. Ένας άνδρας μπορεί να αποκτήσει παιδιά με περισσότερες γυναίκες στο χρονικό διάστημα που μια γυναίκα κυοφορεί ένα παιδί. Για εκείνη, η εγκυμοσύνη και ο τοκετός απαιτούν χρόνο και ενέργεια και συνεπάγονται σωματική επιβάρυνση.

Αυτή η ασυμμετρία έχει χρησιμοποιηθεί για να εξηγηθούν διαφορές στην επιλογή συντρόφου και στην αναζήτηση σεξουαλικών επαφών. Ωστόσο, αυτές οι διαφορές δεν μπορούν να λειτουργούν ως βιολογικό άλλοθι για την απιστία. Η μονογαμία δεν μπορεί να σταθεί χωρίς «φρένα». Μπορεί να επιθυμείς κάτι αλλά να επιλέγεις να μην το κάνεις. Χρειάζεται να υπολογίζεις τον άλλον, να τηρείς τη δέσμευσή σου και να σκέφτεσαι τις συνέπειες. Τι συμβαίνει όμως όταν οι ευκαιρίες πολλαπλασιάζονται και γύρω σου υπάρχουν άνθρωποι που σπάνια σου λένε «όχι»;

Κάποιοι «πατάνε το φρένο». Άλλοι αρχίζουν να συμπεριφέρονται σαν να εξαιρούνται από τους κανόνες.

Όταν οι κανόνες ισχύουν μόνο για τους άλλους

Η εξουσία μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπει κάποιος τον εαυτό του. Ο θαυμασμός γίνεται καθημερινότητα. Οι επιθυμίες του ικανοποιούνται γρήγορα. Οι γύρω του μπορεί να διστάζουν να τον αμφισβητήσουν ή να του επισημάνουν ότι ξεπερνάει τα όρια. Σταδιακά, μπορεί να αποκτήσει την πεποίθηση ότι δικαιούται περισσότερα και ότι θα καταφέρει, για άλλη μια φορά, να ξεφύγει.

Ο Τζον Έντουαρντς, πρώην γερουσιαστής και υποψήφιος αντιπρόεδρος των Δημοκρατικών το 2004, όταν παραδέχθηκε την εξωσυζυγική σχέση του, περιέγραψε ακριβώς αυτή την αίσθηση. Η πολιτική άνοδος και η αποδοχή τον είχαν κάνει να πιστεύει ότι ήταν άτρωτος, ότι μπορούσε να κάνει οτιδήποτε χωρίς συνέπειες. Με τη Ριέλ Χάντερ απέκτησε και μια κόρη, την πατρότητα της οποίας αρχικά αρνήθηκε, για να την αναγνωρίσει δημόσια το 2010.

Ρόλο μπορεί να παίζει και το πότε αποκτά κάποιος τα προνόμια της εξουσίας. Όταν από μικρός μαθαίνει ότι όλα τού επιτρέπονται και ότι οι άλλοι θα κάνουν τα στραβά μάτια, μπορεί να μη μάθει ποτέ να βάζει φρένο στον εαυτό του. Όσοι αποκτούν φήμη ή εξουσία αργότερα στη ζωή τους ενδέχεται να έχουν ήδη μάθει να συγκρατούν τις παρορμήσεις τους και να δέχονται όρια.

Ωστόσο, πίσω από την εντυπωσιακή αυτοπεποίθηση μπορεί να υπάρχει και μια επίμονη ανάγκη επιβεβαίωσης. Ο θαυμασμός δεν αρκεί. Χρειάζεται και η απόδειξη ότι παραμένει επιθυμητός. Μια κρυφή σχέση μπορεί να προσφέρει αυτή τη συγκίνηση, μαζί με την ψευδαίσθηση ότι υπάρχει μια παράλληλη ζωή στην οποία οι υποχρεώσεις δεν τον ακολουθούν.

Η σκοτεινή πλευρά της εξουσίας

Η εξουσία δεν κάνει όλους τους ανθρώπους άπιστους. Σημασία έχει και ο χαρακτήρας. Τρία χαρακτηριστικά, γνωστά ως «σκοτεινή τριάδα», μπορούν να κάνουν ιδιαίτερα δύσκολη τη διατήρηση ορίων:

• Ναρκισσισμός: υπερβολική αίσθηση προσωπικής σπουδαιότητας και διαρκής ανάγκη θαυμασμού.
• Μακιαβελισμός: χειρισμός των άλλων, υπολογισμός και εξαπάτηση για την επίτευξη προσωπικών στόχων.
• Ψυχοπάθεια: αδιαφορία για τα συναισθήματα των άλλων, έλλειψη ενοχής ή μεταμέλειας και παρορμητικότητα.

Τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά δεν εμφανίζονται πάντοτε μαζί ούτε στον ίδιο βαθμό. Επίσης, το ότι κάποιος απατά δεν σημαίνει ότι διαθέτει αυτά τα χαρακτηριστικά.  Ωστόσο, κάποιος που θεωρεί ότι οι ανάγκες του προηγούνται όλων, χειρίζεται εύκολα τους άλλους και δυσκολεύεται να νιώσει ενοχή, μπορεί να έχει λιγότερες αναστολές.

Σχετικό θέμα: Η ανθρώπινη προσωπικότητα στη σκιά της Σκοτεινής Τριάδας

Καλιγούλας: Η ακολασία της εξουσίας

Το Τάιμ, σε τίτλο παλαιότερου άρθρου για την εξουσία και την απιστία, χρησιμοποιεί την έκφραση «το φαινόμενο του Καλιγούλα». Παραπέμπει στον Ρωμαίο αυτοκράτορα που κυβέρνησε από το 37 έως το 41 μ.Χ. και του οποίου το όνομα έγινε συνώνυμο της αυθαιρεσίας και της ακολασίας. Ο Ρωμαίος βιογράφος Σουητώνιος του αποδίδει σεξουαλικές σχέσεις με συζύγους άλλων ανδρών και συμπεριφορές που μετέτρεπαν την προσωπική επιθυμία σε επίδειξη εξουσίας και ταπείνωση των άλλων.

Και οι γυναίκες;

Η σκοτεινή τριάδα και η εξοικείωση με τα προνόμια της εξουσίας δεν αφορούν μόνο στους άνδρες. Οι γυναίκες μπορούν επίσης να εμφανίζουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Παράγουν και εκείνες τεστοστερόνη, την ορμόνη που συνδέεται με τη σεξουαλική επιθυμία και την τάση για κυριαρχία.

Το ουσιαστικό εύρημα έρχεται από παλαιότερη έρευνα έρευνα σε 1.561 επαγγελματίες: όσο περισσότερη εξουσία είχαν, τόσο πιθανότερο ήταν να δηλώνουν ότι είχαν απιστήσει ή ότι θα μπορούσαν να απιστήσουν στο μέλλον. Η σύνδεση ήταν ίδια για άνδρες και γυναίκες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι άνδρες και γυναίκες απατούν με την ίδια συχνότητα. Σημαίνει ότι η εξουσία μπορεί να συνδέεται με την ίδια συμπεριφορά και στα δύο φύλα, ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να προσελκύσουν άλλους συντρόφους.

Σχετικό θέμα: Γιατί κάποιες παντρεμένες γυναίκες παραμένουν με τους άπιστους συζύγους τους

Η αίσθηση ισχύος στη σχέση

Και βέβαια, δεν χρειάζεται να διοικείς μια χώρα ή μια εταιρεία για να αισθάνεσαι ισχυρός. Η αίσθηση ισχύος μπορεί να υπάρχει και στη σχέση με τον σύντροφό σου.  Μια άλλη έρευνα συνέδεσε αυτή την αίσθηση με αυξημένο ενδιαφέρον για άλλους πιθανούς συντρόφους.

Όταν κάποιος αισθάνεται ισχυρός και πιστεύει ότι έχει περισσότερες επιλογές από τον σύντροφό του, μπορεί να στρέφει περισσότερο το ερωτικό του ενδιαφέρον σε άλλους ανθρώπους. Αυτή η πεποίθηση μπορεί να αποδυναμώσει τη δέσμευσή του στη σχέση και να τον οδηγήσει να βάζει τις δικές του ανάγκες πάνω από εκείνες του συντρόφου του, πληγώνοντάς τον και βλάπτοντας τη σχέση τους.

Εάν, λοιπόν, η εξουσία συνδέεται με την απιστία και στα δύο φύλα, παραμένει ένα ερώτημα: Γιατί δεν ακούμε τόσο συχνά για ισχυρές γυναίκες που εμπλέκονται σε σεξουαλικά σκάνδαλα;